De nieuwe strijd om AI draait niet om modellen, maar om bedrijfseigen data

Lange tijd vreesden analisten en beleggers dat de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie de klassieke softwaresector zou ontwrichten. Het idee achter de zogeheten ‘SaaSpocalypse’ was eenvoudig: als autonome AI-agents complexe bedrijfstaken zelfstandig kunnen uitvoeren, worden traditionele softwareplatforms overbodig. Recente kwartaalcijfers van enterprise-gigant Salesforce laten echter zien dat de verhoudingen in de AI-markt anders liggen dan beleggers veronderstelden.

De macht in de sector verschuift geleidelijk weg van de bouwers van grensverleggende taalmodellen en keert terug naar softwarebedrijven die beschikken over de schaarse, propriëtaire data waar AI-agents niet zonder kunnen.

De commoditisering van AI-intelligentie

De markt voor grote taalmodellen (LLM's) ontwikkelt zich in hoog tempo. Modellen wisselen elkaar om de paar maanden af als marktleider, terwijl de kosten van rekenkracht en intelligentie scherp dalen. Door hevige concurrentie tussen kapitaalkrachtige techbedrijven en de opkomst van krachtige Chinese open-source alternatieven wordt ruwe AI-intelligentie steeds meer een commodity.

Volgens een basisprincipe uit de economie stijgt de waarde van schaarse complementaire middelen zodra een belangrijke grondstof goedkoop en overvloedig wordt. Voor AI-agents is die schaarse component betrouwbare, bedrijfseigen data. Een agent die een verkoopproces afhandelt of klantenservice verleent, heeft een centraal platform nodig om klantinformatie op te zoeken, interacties te registreren en contracten te beheren. Zonder gestructureerde data blijft de inzet van agents beperkt.

Salesforce onderbouwt de omslag met cijfers

Als een van de grootste beheerders van klantdata ter wereld profiteert Salesforce direct van deze verandering. Het Data 360-platform verwerkte het afgelopen kwartaal 104 biljoen klantrecords, een stijging van 355 procent op jaarbasis. De gezamenlijke jaarlijks terugkerende omzet (ARR) uit AI- en dataproducten verdrievoudigde ruimschoots tot 3,9 miljard dollar. Daarbinnen groeide het Agentforce-platform binnen achttien maanden na de introductie door naar meer dan 1,5 miljard dollar ARR.

In de kwartaalresultaten noteerde het bedrijf een omzet van 11,35 miljard dollar (een stijging van 11 procent) en een non-GAAP operationele marge van 34,1 procent. Topman Marc Benioff benadrukte dat de vrees voor krimpende klantlicenties ongegrond bleek. Klanten behouden hun abonnementen, terwijl het intensieve gebruik van AI-agents juist extra data genereert die de waarde van het platform verder vergroot. Salesforce kondigde bovendien een aandeleninkoop van 25 miljard dollar aan.

Samenwerking met de AI-sector

Het meest sprekende signaal over de veranderende marktverhoudingen komt van de AI-ontwikkelaars zelf. Negen van de tien grootste AI-bedrijven maken inmiddels gebruik van Salesforce en Slack, waarbij hun gezamenlijke uitgaven het afgelopen jaar met 435 procent toenamen. Daarnaast zoeken modelbouwers actieve samenwerking op, zoals blijkt uit het gezamenlijke initiatief Claudeforce met AI-ontwikkelaar Anthropic.

De overgang naar een door AI gedreven economie betekent niet dat elke softwareleverancier automatisch slaagt. Bedrijven die weinig unieke data beheren of kampen met hoge schuldenlasten kunnen het zwaar krijgen. De spelers die echter zeggenschap hebben over essentiële bedrijfsdata, beschikken over een stevig fundament in de volgende fase van de AI-markt.