Dit 'digitale camouflageshirt' maakt je onzichtbaar voor AI-bewakingscamera's

Een overhemd bedrukt met vlekkerige, wazige patronen in roze en groen lijkt op het eerste gezicht een opvallende keus. De functie van het kledingstuk is echter puur technisch: het is een vorm van 'digitale camouflage'. De Duitse kunstenaar Simon Weckert ontwierp het shirt specifiek om de algoritmes achter moderne AI-bewakingscamera's in de war te sturen.

Wanneer iemand voor een geavanceerde beveilingscamera staat, trekt de ingebouwde beeldherkenning doorgaans een groen kader rond de figuur met het label 'PERSOON'. Zodra de drager het shirt van Weckert voor zich houdt, verdwijnt het kader en de bijbehorende tekst op het scherm. Zonder dat de drager uit het zicht van de lens stapt, herkent de software geen mens meer. Pas wanneer het kledingstuk wordt weggehaald, duikt de markering weer op.

Reactie op surveillance in Berlijn

De aanleiding voor het project is de snelle opruk van geavanceerde surveillance in de openbare ruimte. Onlangs plaatste de Berlijnse politie voor het eerst camera's met automatische objectherkenning bij het drukke metrostation Kottbusser Tor.

Deze systemen herkennen niet alleen personen, voertuigen en dieren, maar zijn ook getraind om 'afwijkend gedrag' te detecteren. Denk hierbij aan rondhangende groepen, vechtpartijen, achtergelaten bagage of iemand die op de grond ligt. Zodra het algoritme een dergelijke situatie signaleert, kan er automatisch een melding naar de politie worden gestuurd.

De impact van geautomatiseerde analyse

Weckert wil met zijn kunstproject de discussie aanwakkeren over de maatschappelijke gevolgen van deze technologie. Volgens de kunstenaar is er een wezenlijk verschil tussen een menselijke beveiliger die live camerabeelden bekijkt en een AI-systeem dat continu alle bewegingen in een gebied kwantificeert en analyseert.

Een belangrijk pijnpunt is het risico op geautomatiseerde discriminatie of escalatie. Wanneer een camera is ingesteld om mensen te signaleren die op straat liggen, worden daklozen automatisch gedetecteerd als een 'incident' waar de politie op af moet sturen. Met zijn digitale camouflage laat Weckert zien hoe kwetsbaar deze visuele AI-modellen zijn, terwijl hij tegelijkertijd kritiek uit op de toenemende controle in de openbare ruimte.