AI zou iedereen inmiddels moeten hebben overtuigd. Dat is niet gelukt.

De trend die niemand in de sector wilde zien

Je zou verwachten dat mensen, na jaren waarin AI-tools steeds krachtiger en wijdverspreider werden, er warmer voor zouden gaan lopen. Volgens recente enquêtes gebeurt juist het tegenovergestelde. Onderzoek van Pew wees uit dat 52% van de Amerikanen nu zegt zich meer zorgen te maken dan enthousiast te zijn over de groeiende rol van AI in het dagelijks leven — een scherpe stijging ten opzichte van 37% een paar jaar eerder.

Andere enquêtes vertellen een vergelijkbaar verhaal: vooral jongere volwassenen zeggen de leiders van grote AI-bedrijven niet te vertrouwen om verantwoordelijk te handelen, en een ruime meerderheid van de Amerikanen vindt dat AI sneller wordt ontwikkeld en uitgerold dan verstandig is.

Waarom mensen er negatiever tegenover komen te staan

Een paar terugkerende thema's vallen op. Ten eerste duiken AI-functies steeds vaker ongevraagd op in producten die mensen al gebruiken — e-mail, tv's, zoekmachines — vaak zonder dat ernaar is gevraagd. Ten tweede is er echte onrust op scholen, waar AI het voor leerlingen en studenten veel makkelijker heeft gemaakt om te frauderen bij opdrachten, van de middelbare school tot de universiteit. Ten derde zijn er aanhoudende conflicten over AI-bedrijven die hun modellen trainen op het werk van kunstenaars, muzikanten en schrijvers zonder hen te betalen of om toestemming te vragen. En onder dit alles ligt een simpele kloof tussen belofte en ervaring: voor veel gewone mensen voelt AI meer als een bedreiging voor hun baan dan als iets dat hun dagelijks leven daadwerkelijk al heeft verbeterd.

Mensen verzetten zich op kleine, zichtbare manieren

Dit ongemak begint ook door te sijpelen in alledaagse gewoontes — de verkoop van ouderwetse "domme telefoons", cassettedecks en klassieke iPods is gestegen, en hobby's zonder enige bemoeienis van AI, zoals quilten, breien en mahjong, maken een opleving door. In bredere zin is er een merkbare verschuiving terug naar activiteiten in het echte leven, weg van digitale bezigheden.

Zelfs AI-kopstukken geven het toe

Misschien wel het meest veelzeggende signaal is dat de mensen die deze bedrijven leiden het hardop durven te zeggen. Een prominente tech-CEO zei dat de sector "producten moet bouwen die gewone mensen ook echt kunnen gebruiken" in plaats van indrukwekkende demo's. En de CEO van Anthropic zelf omschreef het moment als een "vertrouwenscrisis", en gaf openlijk toe dat de sector "zijn grote beloften om de wereld ten goede te veranderen nog niet heeft waargemaakt". Wanneer de mensen die AI verkopen zelf de vertrouwenskloof benoemen, is dat een vrij sterk signaal dat die kloof echt bestaat.